शीर्षक: कन्टोलारनि दावबायनाय: इजिप्टनिफ्राय रोमसिम, रोमनिफ्राय आथिखालनि समसिम

गियान सोलायनाय

कन्टोलारफोरा इजिप्ट आरो बेबिलोननिफ्राय मोनसे गोनांथार सोलोंथाय मोनदों। गियानानो बयनिख्रुइबो गोहो गोनां अस्त्र। जाय गियानखौ सामलायो, बिथाङा सुबुंफोरखौ सामलायो। बेखायनो बिथांमोना मोनसे खानथि दादों: थार गियानखौ गुबुननिफ्राय खोबथेना लाखिनाय, आरो साधारण सुबुंफोरनो खालि बाहागोआरि गियानसो होनाय।

एकहेनाटेननि थैनायनि उनाव इजिप्टआव आरो पुजारिफोरा फिन गोहोआव फैफिननाय उनाव, कन्टोलारफोरा हमदांनो हादोंमोन दि बिथांमोननि खानथिया आबुङै रैखाथिगोनां नङा। सासे साहसी फारावआ बिथांमोननि गासै खानथिखौनो फोजोबनो नागिरदोंमोन। बेखायनो बिथांमोना थिरांथा लादों: फिन माब्लाबाबो सासे सुबुंहा बेबादि गोबां गोहो थानो नाङा। बिथांमोना मोनसे रानसारनाय खानथि दादों — जेराव सासे सुबुंआबो बिथांमोनखौ सोंथि खालामनो हाया।

इजिप्टनिफ्राय ग्रीससिम

कन्टोलारफोरा बिथांमोननि गियानखौ इजिप्टनिफ्राय ग्रीससिम सोलायदों। ग्रीसआव बिथांमोना बिथांमोननि खानथिखौ सोलायदों। पुजारिफोरनि सोलाय बिथांमोना सानथौगिरिफोरखौ बाहायदों। मन्दिरफोरनि सोलाय बिथांमोना एकाडेमी बाहायदों। नाथाय गुदि खानथिया एखेयै थादों: गियानखौ सामलाय, सुबुंफोरखौ सामलाय।

ग्रीसआ मोनसे आनजादसालि (testing ground) मोन। बेयावनो कन्टोलारफोरा मोननै खानथिखौ आबुं खालामदों: सामलायजानाय बेरेखा (controlled opposition) आरो हारिमुआरि दावहा (culture wars)। बे खानथिफोरखौ दिनैबो बाहायनाय जायो।

ग्रीसनिफ्राय रोमसिम

ग्रीसनि पतननि उनाव, कन्टोलारफोरा रोमसिम थांदों। रोमआव बिथांमोना बयनिख्रुइबो देरसिन दिहुननाय खालामदों: जुदि नों आयेनखौ सामलायो, नों गासैखौबो सामलायनो हागोन। रोमन आयेना गासै आथिखालनि आयेन खानथिनि बिथा जादों। कन्टोलारफोरा हमदांनो हादों: जाय आयेन लिरो, बिथाङा समाजनि सायाव गोहो मोनो।

रोमआ कन्टोलारफोरनो गुबुन मोनसे आयजेंबो होदों: सामरिक गोहो (military)। रोमन सामरिक गोहोआ बुहुमनि बयनिख्रुइबो गोहो गोनां सामरिक गोहोमोन। कन्टोलारफोरा रांखान्थियारि सामलायनायखौ सामरिक गोहोजों जथायनो सोलोंदों।

रोमनि सिगां बाहागो

रोमआ जोबनाय नङामोन। रोमआ मोनसे आगान (stepping stone) मोन। कन्टोलारफोरा रोमखौ बाहायनानै मोनसे खानथि दादों जाय जायखिजाया साम्राज्यनिख्रुइबो गोबाव थागोन। जेब्ला रोमनि पतन जादों, खानथियाबो बेनि लोगोसे फोजोबजायाखै। खानथिया गिर्जा (Church), बेंकिं नखरफोर, आरो गुबुन गुबुन गुबुनारि आफादफोरनि जोहै थांनानै दं।

कन्टोलारफोरनि थार थांखिया जेब्लाबो मोनसे साम्राज्य नङामोन। बिथांमोननि थांखिया जादोंमोन सामलायनायनि मोनसे अरायथा खानथि — जाय मोनफ्रोम साम्राज्यनि जौगानाय आरो पतननि उनावबो थांनानै थागोन। रोमआ बिथांमोनखौ फोरोंदों दि माबोरै बेबादि आफादफोर दानांगौ जाय साम्राज्यनिख्रुइबो गोबाव थागोन।

हाबसोनाय खानथि (Infiltration Strategy)

कन्टोलारफोरा मोनसे जेथो गोनां हाबसोनाय खानथि दादों। बिथांमोना बाहिरनिफ्राय देरहायाखै। बिथांमोना इसिंनिफ्राय हाबसोदों। बिथांमोना:

बे हाबसोनाय खानथिया कन्टोलारफोरनि बयनिख्रुइबो देरसिन खामानि। बिथांमोननो जेब्लाबो गोहोजों देरहानो गोनांथि गैया। बिथांमोना थिर्सं आरो गियानजों देरहासार जायो।

आथिखालनि खानथि

दिनै कन्टोलारफोरनि खानथिया मुलुगनां (global)। बेखौ सासे सुबुं एबा मोनसे हान्जाया सामलाया। बेयो बेंक, कर्पोरेसन, मेडिया, सोलोंथाय आफाद, आरो सरकारफोरनि मोनसे नेटवार्क। गासैबो फोनांजाबनाय। गासैबो एखे थांखिनि थाखाय खामानि मावो: गियान आरो गोहोखौ खायसे सुबुंनि आखायो लाखिनाय।

बेबिलोनआव जागायनाय बेंकिं खानथिया दा मुलुगनां जाबाय। इजिप्टआव जागायनाय धोरोमआरि सामलायनाया दा गोबां महराव नुजाथिदों। ग्रीसआव जागायनाय सानथौआरि सामलायनाया दा मेडिया आरो सोलोंथायनि जोहै सोलिगासिनो दं। रोमआव जागायनाय आयेनआरि सामलायनाया दा जोंनि जिउनि मोनफ्रोमबो बिथिंखौ सामलायो।

खिनथाय सोलिबाय थादों

बेयो आं दानाय मोनसे खिनथाय। नाथाय गासै मोजां खिनथायफोरनि बादिनो, बेयावबो थार बाथ्रा दं। बेयाव बेखेवनाय सामलायनाय खानथिफोरा थार। खानथिफोरा थार। बे खानथिफोरा जारिमिननि मोनफ्रोमबो समाव फिन फिन जाबाय थादों।

सोंथिया जादों: जों गुफानि सिङाव थानानै सायख्लुम (shadows) खौ नायबाय थागोन ना? ना जों उदां जागोन आरो थार बुहुमखौ नुगोन?

बेयो बुहुमनि कन्टोलारफोरनि जारिमिन (History of the Controllers of the World) लिरथुननि जोबथा लिरथुन।