शीर्षक: इजिप्शियन खानथि: धोरोमआरि दबथायनायनि थाखाय मोनसे आबुं महर
आबुं दबथायनाय महर
सुमेरियानफोरा दबथायनाय खानथिनि बिथा गायसननायनि उनाव, बे गियानआ नाइल दैमानि सेरसिम थांदोंमोन। नाथाय गोजाम इजिप्टा बे महरखौ मोनसे गोदान थाखोसिम लांदोंमोन। सुमेरियानफोरा गियाननि जोहै दबथायनाय फोरोंदोंमोन, नाथाय इजिप्टा धोरोम आरो इसोरआरि फोथायनायनि जोहै दबथायनायखौ आबुं खालामदोंमोन। नाइल दैमानि सेराव गायसनजानाय बे सोदोमस्रिया सुबुं जारिमिननि बयनिख्रुइबो गोबाव सम थांनाय दबथायनाय खानथि महरै गसंथिदोंमोन — 3,000 बोसोरनिख्रुइबो बांसिन।
मोननै थाखोनि दाफुंथाइ
इजिप्टा मोनसे जोबोद मोजां मोननै थाखोनि समाजारि दाफुंथाइ सोरजिदोंमोन:
गिबि थाखो — साधारण सुबुंफोर: आबादारी, आखायनि खामानि मावग्रा आरो सिफायफोर। बिथांमोना फोथायोमोन दि फारावआ सासे थार इसोर। जेब्ला नाइल दैमाया बोसोरफ्रोमबो दै बाना लाबोयोमोन आरो हाखौ हासारगोनां खालामोमोन, बिथांमोना फोथायोमोन दि बेयो फारावनि इसोरआरि गोहोनि थाखायसो जादों।
नैथि थाखो — पुरोहित थाखो: बिथांमोननावसो थार गियान दंमोन। बिथांमोना नाइल दैमानि बोहैनाय आरो आबादनि बोथोरखौ दबथायोमोन। यद्यपि फारावआ बाहिरि महरै सासे इसोर बादि नुजादोंमोन, नाथाय थार गोहोआ बे पुरोहित थाखोनि आखायोसो दंमोन।
फाराव — मोनसे फुथुला
बे खानथियाव, फारावआ सासे साधारण खुंगिरि नङामोन। फारावआनो इसोरमोन। जिउ गोनां — इसोर; थैनाय — अब्लाबो इसोर। सुबुंफोरा बिथांखौ जिउ गोनां आरो थैनाय समावबो सिबिदोंमोन। गासै मुलुग, बुहुम, संसार — गासैबो फारावनि सोरगिदिं गिदिङो होनना बिथांमोना बुंदोंमोन।
नाथाय बेयाव मोनसे थगायनाय दंमोन। फारावआ थारैनो खुंगिरि नङामोन। फारावआ केबल मोनसे सिम्बोलिक (symbolic) गाहायसोमोन। बिथाङा जेबो खामानि मावाखैमोन। बिथाङा केबल जिरायनानै थायोमोन। बिथाङा खानथिखौ दबथायनाय नङामोन। गोबां सुबुंआ सानो दि "फारावआ गासैखौबो नायबिजिरो" नाथाय बेयो थार नङा। फारावआ केबल मोनसे फुथुलासोमोन। बिथांखौ केसेमान सुबुंफोरा दबथायोमोन — पुरोहित दबथायगिरिफोरा। बे पुरोहित दबथायगिरिफोरासो थारैनो इजिप्टनि खानथिखौ सालायदोंमोन।
रहस्य फरायसालिफोर
इजिप्टनि दबथायनाय खानथिनि गुदिया रहस्य फरायसालिफोराव दंमोन। बेफोरो केबल सोलोंथाइआरि अनसुंथाइ नङामोन — बेफोरो दबथायनाय गियाननि मोनसे गोजौ थाखोमोन। बे रहस्य फरायसालिफोराव, पुरोहितफोरा जोलै जोलै जथायनाय गियानखौ रैखा खालामदोंमोन।
बे गियानाव मा दंमोन? अखाफोर, सानखान्थि, खगोल बिगियान, मिथिंगानि नेम, नाइलनि चक्र, लुनाय बिगियान, ज्यामिति, पवित्र ज्यामिति, रुजुथाइ — बे गासैबो। बे गियानआ साधारण सुबुंफोरनि थाखाय मोननो हाथाव नङामोन। बेयो केबल पुरोहितफोरनि आखायोसो दंमोन।
बे रहस्य फरायसालिफोराव, गियानखौ पुरोहितफोरनो खोन्दो खोन्दोयै, एसे एसेयै होनाय जादोंमोन। मोनफ्रोम थाखोआव मोनसे जुनिया जागायजेननाय बिखानथि दंमोन। बेयो मोनसे जोबोद जेथो गोनां खानथिमोन। रावबो सुबुङा खेबसेयावनो गासैखौबो सोलोंनो हायाखैमोन। गुबुननिफ्राय दोनख'नाय बाथ्राफोरखौ मोनसे मोनसेयै, थाखो थाखोयै फोरमायनाय जादोंमोन।
सोलिबाय थानाय दबथायनाय — बेयो मानो एसे थिरमोन?
इजिप्टनि खानथिया 3,000 बोसोर थांदोंमोन — बे थिरथाइखौ गुबुन जेबो सोदोमस्रिया मोनफुंनो हायाखै। मानोना बेयो गोहोजों दबथायनाय नङामोन — बेयो सुबुंफोरनि फोथायनायखौ सोलायनानै दबथायदोंमोन। सामरिक गोहोआ एसे समनि थाखायसो — नाथाय फोथायनाया जोलै जोलै थायो।
गुलामगिरिया देहायारि जेंजेरजों जागाया — बेयो गोसोआरि जेंजेरजोंसो जागायो। इजिप्टा बे थार बाथ्राखौ मोजाङै बुजिदोंमोन।
अखेनातेननि सोलायनाय — दबथायनाय खानथिखौ सोंथि खालामग्रा साहसिया
अखेनातेननि फैनाय — 1350 BCE
बे खानथिया रोजा रोजा बोसोर सोलिबाय थादोंमोन। नाथाय 1350 BCE नि सोरगिदिं, सासे फाराव फैदोंमोन। बिथांनि मुङा — अखेनातेन। बिथांनि सिगां, गासैबो फारावफोरा फुथुलासोमोन। पुरोहितफोरा फारावखौ दबथायोमोन। नाथाय 1350 BCE आव, अखेनातेन फैदोंमोन।
अखेनातेनआ बे खानथिनिफ्राय बारग'नो सानदोंमोन। बिथाङा मोनसे सोंथि खालामदोंमोन: "बे पुरोहितफोरा सोर? आंनि सायाव दबथायनो? आं फाराव, आं इसोर, आं गासैखौबो सालायनांगौ।"
सोलायनाय — पुरोहितफोरखौ बोखारनाय
बिथाङा गासैबो पुरोहितफोरखौ बोखारदोंमोन। बिथाङा मन्दिर आरो सिबिसालिफोरखौ बन्द खालामदोंमोन। बिथाङा बे मन्दिरफोरनि सिङाव थानाय गासै सम्पति आरो धोनखौ लादोंमोन। बेनि उनाव बिथाङा मोनसे गोदान खानथि सोरजिदोंमोन।
सासे इसोर — आटेन
अखेनातेननि फोसावनाया जादोंमोन — सासे इसोरल' दं। बे इसोरनि मुङा "आटेन" मोन। बे इसोरनि जेबो सुबुं महर गैयामोन। आटेनआ मोनसे महर गैयि, महर गैयि मुलुगआरि मुवामोन। जुदि सासे इसोरनि जेबो सुबुं महर गैया, अब्ला सुबुं राजखान्थिनि थाखाय जेबो जायगा थाया। रावबो सुबुंखौ इसोरनि थान्दै महरै दिनथिनो हाया आरो बिथांनि मुङाव राजखान्थि खालामनो हाया।
बेनि अनगायैबो — बे इसोरखौ मोननो थाखाय जेबो गेजेरगिरिनि गोनांथि गैया। जेबो पुरोहितनि गोनांथि गैया। जायखिजाया सुबुङा बे इसोरजों थोंजोङै सोमोन्दो लाखिनो हायो। बेयो मोनसे फोसावनायमोन जाय गासै पुरोहित खानथिनि मेरुदण्डखौ सिफायदोंमोन।
अखेनातेननि थैनाय — पुरोहितफोरनि फिन-गाग्लोबनाय
नाथाय अखेनातेन थैनाय लोगो लोगोनो, पुरोहितफोरा फैफिनदोंमोन। बिथांमोना दखल लादोंमोन। बिथांमोना अखेनातेननि गासै सिनफोरखौ हुस्रिना होदोंमोन। बिथांमोना बिथांनि मुस्रिफोरखौ सिफायदोंमोन। बिथांमोना अखेनातेनआ लुनाय नोगोरखौ आबुङै फोजोबदोंमोन।
नोंथाङा न' बानायनायखौ बुथारनो हायो — नाथाय सानथौखौ बुथारनो हाया
पुरोहितफोरा न' बानायनायखौ सिफायनो हादोंमोन। नाथाय बिथांमोना सानथौखौ बुथारनो हायाखैमोन। "सासे इसोर" नि सानथौआ लासै लासै इजिप्टनिफ्राय बारग'दोंमोन। बे "सासे इसोर" नि सानथौआ प्यालेस्टाइन, इजरायल ओनसोलसिम थांदोंमोन। गोबां मानसिआ फोथायो — मजेसआ बेयावनिफ्राय जागायदोंमोन। बेयावनिफ्रायनो सासे इसोरनि फोथायनाय, आब्राहमिक फोथायनाय, जुडाइजम (Judaism) जोनोम जादोंमोन।
अखेनातेननि खिनथाया सासे दबथायनाय खानथिखौ सोंथि खालामग्रा साहसिनि खिनथा। बिथाङा पुरोहितफोरनि गोहोखौ सोंथि खालामदोंमोन। बिथाङा गेजेरगिरि खानथिखौ बोखारदोंमोन। बिथाङा सासे इसोरनि सानथौखौ लाबोदोंमोन। नाथाय बिथांनि थैनायनि उनाव, दबथायगिरिफोरा फैफिनदोंमोन। नाथाय बिथांमोना सानथौखौ बुथारनो हायाखैमोन। "सासे इसोर" नि सानथौआ इजिप्टनिफ्राय ओंखारलांदोंमोन।
बेयो "मुलुगनि दबथायगिरिफोरनि जारिमिन" (History of the Controllers of the World) सारिनि थामथि लिरथुन। उननि लिरथुनाव, बेबिलोनियान धार खानथि, ग्रीक सानथौ, आरो दबथायगिरिफोरनि हाबनाय खानथिनि सोमोन्दै फराय।